به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائی حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکی جهل دربیای تا روشنائی حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائی حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکی جهل دربیای تا روشنائی حقیقت خودشو بهت نشون بده

أطوار سبعه(حالت های هفتگانه)

ashk | شنبه, ۱۳ مرداد ۱۳۹۷، ۱۲:۱۶ ق.ظ | ۰ نظر

«اطوار» جمع «طَوْر» به ‌معنای حالت‌ها و کیفیت‌ها است.[1] در اصطلاح عرفانی؛ جلوه‌ها و مَظاهر دل را گویند که به «اطوار دل» مشهور است.

اطوار هفت‌گانه قلب در نگاه عرفانی عبارت‌اند از:

 

1. طور اوّل: که آن ‌را صدر و سینه می‌نامند و آن معدن اسلام است. چنانچه در سوره زمر فرمود: «أَ فَمَنْ شَرَحَ اللهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ».[2]

 

2. طور دوّم: که آن را قلب می‌نامند که مخزن و قرارگاه ایمان؛ و محلِّ جلوه‌گاهِ عقل است؛ و آن محلّى است که فرمود: «کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ».[3]

 

3. طور سوّم: که آن را «شغاف» گویند که مخزن شفقت و محبت بر خلق است، و دوستىِ خلق از شغافِ قلب بالا نمی‌رود، چنانچه در سوره یوسف; درباره محبت زلیخا نسبت به یوسف; فرمود: «قَدْ شَغَفَها حُبًّا»[4] که زلیخا محبت یوسف; را در پرده سوم قلبش جاى داده بود.

 

4. طور چهارم: آن را فؤاد گویند که مخزنِ مشاهده و رؤیت است؛ و مثالش در قلب، مثالِ چشم است در بدن و آن ‌را چشم دل و چشم باطن نامند. و همین رؤیت است که خداوند خبر می‌دهد از قلب پیامبرش: «ما کَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى»[5] که آنچه قلب پیامبراکرمd دید حقیقت است.

همچنین حضرت على; در جواب ذعلب فرمود: «...لَمْ تَرَهُ الْعُیُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْأَبْصَارِ وَ لَکِنْ رَأَتْهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِیمَان ...؛ او(خدا) را با چشم سر ندیدم، بلکه او را به حقیقت ایمان با چشم دل مشاهده کردم».[6]

 

5. طور پنجم: «حبّة القلب» نام دارد که معدن و مرکز محبت حضرت الوهیت است؛ و آن مخصوص به خواصِّ بارگاه الهى است که محبّت احدى در آن‌جا راه ندارد. این است که می‌گویند محبّت خدا با محبّت غیر جمع نمی‌شود.

 

6. طور ششم: از اطوار قلب را «سویدا» گویند و آن مخزن مکاشفات غیبیّه و علوم الهامى و منبع حکمت و اسرار الهیّه است.

 

7. طور هفتم: از اطوار قلبیّه را «مهجة القلب» نامند و آن محلّ تجلّیاتِ حضرت الوهیّت و اشراقاتِ انوار عظمت ربوبیّت است، و همین است مقصود از قلب سلیم که فرمود: «إِلَّا مَنْ أَتَى اللهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ».[7] و این مقام حاصل نمی‌گردد، مگر به قطع علاقه از ما سوى الله و تخلیه نفس از صفات حیوانی، و تحلیه نمودنِ سرّ به صفات روحانییّن و تقواى قلب از آنچه بر خلاف رضاى مولا است.[8]

 

گفتنی است که این اصطلاح بر گرفته از آیه 14 سوره نوح است که می‌فرماید: «وَ قَدْ خَلَقَکُمْ أَطْواراً؛ در حالی‌که شما را در مراحل و حالاتى گوناگون آفریده است.»

 


[1] - قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، ج ‏4، ص 247، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ ششم، 1371ش.

[2] - «آن کسى که خداوند سینه او را باز نمود براى اسلام چنین کسى داراى نور است از طرف پروردگار خود»؛ زمر، 23.

[3] - «خدا ایمان را در دل‌هایشان رقم زده است»؛ مجادله، 22.

[4] - «محبت او از پرده دل بر عمق قلبش نفوذ کرده است»؛ یوسف، 30.

[5] - سوره مبارکه نجم، آیه شریفه 11

[6] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 1، ص 138، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[7] - سوره مبارکه شعراء، آیه شریفه 89

[8] - ر. ک: بانوی اصفهانی، سیده نصرت امین، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، ج ‏14، ص 123 - 125، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361ش؛ نجم الدین رازى دایه،‏ ابوبکر عبدالله محمد، مرصاد العباد، ص 102، تهران، بی‌نا، 1322ق.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی