آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

محتوای سوره مبارکه حمد

ashk | دوشنبه, ۱۵ مرداد ۱۳۹۷، ۰۴:۰۷ ب.ظ | ۰ نظر

محتواى سوره‏[1]

هفت آیه ‏اى که در این سوره وجود دارد هر کدام اشاره به مطلب مهمى است:

« بِسْمِ اللَّهِ» سر آغازى است براى هر کار، و استمداد از ذات پاک خدا را به هنگام شروع در هر کار به ما مى‏ آموزد.

«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏» درسى است از بازگشت همه نعمتها و تربیت همه موجودات به اللَّه، و توجه به این حقیقت که همه این مواهب از ذات پاکش سرچشمه مى‏ گیرد.

«الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ»‏ این نکته را بازگو مى‏ کند که اساس خلقت و تربیت و حاکمیت او بر پایه رحمت و رحمانیت است، و محور اصلى نظام تربیتى جهان را همین اصل تشکیل مى‏ دهد.

«مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ»‏ توجهى است به معاد، و سراى پاداش اعمال، و حاکمیت خداوند بر آن دادگاه عظیم.

«إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ‏» توحید در عبادت و توحید در نقطه اتکاء انسانها را بیان مى‏ کند.

«اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ‏» بیانگر نیاز و عشق بندگان به مساله هدایت و نیز توجهى است به این حقیقت که هدایتها همه از سوى او است! سرانجام آخرین آیه این سوره، ترسیم واضح و روشنى است از صراط مستقیم، راه کسانى است که مشمول نعمتهاى او شده‏اند، و از راه مغضوبین و گمراهان جدا است.

و از یک نظر این سوره به دو بخش تقسیم مى‏شود، بخشى از حمد و ثناى خدا سخن مى‏گوید و بخشى از نیازهاى بنده.

چنان که در«عیون اخبار الرضاع» در حدیثى از پیامبراکرم(ص) مى‏خوانیم:

خداوند متعال چنین فرموده: من سوره حمد را میان خود و بنده‏ام تقسیم کردم، نیمى از آن براى من، و نیمى از آن براى بنده من است، و بنده من حق دارد هر چه را مى‏خواهد از من بخواهد، هنگامى که بنده مى‏گوید «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏» خداوند بزرگ مى ‏فرماید بنده‏ ام بنام من آغاز کرد، و بر من است که کارهاى او را به آخر برسانم و در همه حال او را پر برکت کنم.

و هنگامى که مى‏ گوید «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏» خداوند بزرگ مى‏ گوید بنده ‏ام مرا حمد و ستایش کرد، و دانست نعمت هایى را که دارد از ناحیه من است، و بلاها را نیز من از او دور کردم، گواه باشید که من نعمتهاى سراى آخرت را بر نعمتهاى دنیاى او مى‏افزایم، و بلاهاى آن جهان را نیز از او دفع مى‏ کنم، همانگونه که بلاهاى دنیا را دفع کردم.

و هنگامى که مى‏ گوید «الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» خداوند مى ‏گوید: بنده ‏ام گواهى داد که من رحمان و رحیمم، گواه باشید بهره او را از رحمتم فراوان مى‏ کنم، و سهم او را از عطایم افزون مى ‏سازم.

و هنگامى که مى ‏گوید «مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ‏» مى‏ فرماید: گواه باشید همانگونه که او حاکمیت و مالکیت روز جزا را از آن من دانست، من در روز حساب، حسابش را آسان مى‏کنم، حسناتش را مى‏پذیرم، و از سیئاتش صرف نظر مى‏کنم.

و هنگامى که مى ‏گوید «إِیَّاکَ نَعْبُدُ» خداوند بزرگ مى‏ گوید بنده‏ام راست مى‏ گوید، تنها مرا پرستش مى ‏کند، من شما را گواه مى‏ گیرم بر این عبادت خالص، ثوابى به او مى‏ دهم که همه کسانى که مخالف این بودند به حال او غبطه خورند.

و هنگامى که مى‏ گوید «إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» خدا مى‏ گوید: بنده ‏ام از من یارى جسته، و تنها به من پناه آورده، گواه باشید من او را در کارهایش کمک مى‏ کنم، در سختی ها به فریادش مى‏ رسم، و در روز پریشانى دستش را مى‏ گیرم.

و هنگامى که مى‏ گوید «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ‏ ...» خداوند مى‏ گوید این خواسته بنده ‏ام بر آورده است، و او هر چه مى ‏خواهد از من بخواهد که من اجابت خواهم کرد؛ آنچه امید دارد به او مى‏ بخشم و از آنچه بیم دارد ایمنش مى‏ سازم‏.[2]

 

 


[1] - تفسیر نمونه، صص 6 و 7

[2] - از کتاب عیون اخبار الرضا (ع) (طبق نقل المیزان جلد اول صفحه 37).

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی