آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

اجماع در لغت از مادّه «جمع» به دو معنا آمده است:[1]

  • اتفاق و انضمام چیزى به چیز دیگر؛
  • عزم.

اجماع در اصطلاح؛ یعنى اتفاق خاص و هم نظر بودن.

علمای علم اصول؛ این اتفاق خاص را با عبارت‌هاى مختلف بیان کرده‌اند از جمله:

- اتفاق فقهاى مسلمین بر حکم شرعى؛

- اتفاق اهل حلّ و عقد از مسلمین بر حکم شرعى؛

- اتفاق امت حضرت محمدd بر حکم شرعى؛ و سایر عبارت‌هایى که در تفسیرِ اتفاق خاص بیان شده است. ولى از ملاحظه تعریف‌ها و تفسیرهاى مختلف می‌توان نتیجه گرفت که مراد از اتفاق خاص، اتفاق جماعتى است که اتفاق ایشان در اثبات حکم شرعى نافذ و مؤثّر است.[2]

 

اجماع محصّل: اجماعى است که فقیه از طریق حس، با جستجو در آراى فقها به آن دست می‌یابد و به عبارتی یک فقیه، نظر تمام فقیهان دیگر را در طول زمان بررسی کرده و به توافق نظر آنان پی برده است. این قسم از اجماع در صورت تحقق، نزد همه علماء حجّت است، ولی تحقق آن تقریباً غیر ممکن است.[3]

 

اجماع منقول: اجماعى است که در آن، فقیه؛ شخصاً اتفاق نظر علماء را در یک مسئله به دست نیاورده، بلکه فقیهِ دیگرى آن ‌را از راه تتبّع در اقوالِ آنان کسب کرده و براى دیگران نقل نموده است، چه این نقل با یک واسطه باشد یا با بیش از یک واسطه.[4]

هنگامی که امروزه ما در یک کتاب فقهی متعلق به دورانهای گذشته، مشاهده می‌کنیم که مؤلف آن ادعای اجماع کرده است، چنین اجماعی برای ما «اجماع منقول» خواهد بود، اما ممکن است برای مؤلف کتاب، «اجماع محصل» باشد.

 


[1] - راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، ص 201، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، 1412ق؛ ابن سیده، على بن اسماعیل‏، المحکم و المحیط الأعظم‏، ج ‏1، ص 350، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1421ق.

[2] - ملکی اصفهانی، مجتبی، فرهنگ اصطلاحات اصول، ج ‏1، ص 26 ، قم، نشر عالمه، 1379ش.

[3] - همان، ص 30.

[4] - مرکز اطلاعات و مدارک اسلامى‏، فرهنگ نامه اصول فقه، ص 96، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول‏، 1389ش.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی