آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

سوال و شبهه:

آیا اسلام و مقتضیات زمان، دو پدیده ناسازگارند و از این دو حتما یکی را باید انتخاب کرد؟ به بیان دیگر، اسلام به حکم اینکه دین است بویژه که دین خاتم است و دستوراتش جنبه جاودانگی دارد، باید همانطور که روز اول بوده، برای همیشه باقی بماند، بنابراین دین یک پدیده ثابت و لایتغیر است، و از طرفی زمان در طبع خود متغیر است و اقتضای دگرگونی دارد و هر روز اوضاع و شرائط جدیدی خلق میکند که با شرائط پیشین مغایر است.

سؤال اینجاست که چگونه ممکن است چیزی که در ذات خود ثابت و لایتغیّر است با چیزی که در ذات خویش متغیر و سیّال است توافق و هماهنگی داشته باشند؟ آیا ممکن است مثلا جامه ای که ثابت است و برای یک کودک دو ساله که متغیر است دوخته می شود تا بیست سالگی مورد استفاده او قرار گیرد؟ در حالی که جامه در طول بیست سال همان است که بوده و بدن کودک ماه به ماه و سال به سال رشد می کند و بر ابعادش افزوده می شود. بنابراین اسلام که ثابت است چگونه می تواند پاسخگوی حوادث و شرائط متغیر در زمان های آینده تا قیامت باشد؟

 

پاسخ:

شکّی نیست که دین اسلام، آخرین دینی است که تا روز قیامت پایدار و پابرجا است و احکام و قوانین آن جاودانه هستند. و از طرف دیگر شکی نیست که هر زمان دارای شرائط و اقتضائات مختلفِ مربوط به خود است که دائماً در حال تغییر و تحوّل است.

اما نکته اینجاست کسانی که شبهه بالا را مطرح میکنند به این مسأله توجه نکرده اند که اسلام در عین حالی که یک دین جاودانه است انعطاف پذیر هم هست. اگر بخواهیم مثال بالا را بر اسلام و اقتضائات زمان منطبق کنیم باید بگوئیم که اسلام مانند یک لباس کشی و دارای انعطاف است که در بدن یک طفل دو ساله خودش را با آن منطبق می کند و همان لباس در بدن یک فرد بیست ساله کش می آید و خودش را با ابعاد او منطبق می کند در حالی که از ساختار لباس بودن خارج نمی شود. بنابراین در عین حالی که این لباس، لباس است ولی قابل تغییر و انعطاف هم می باشد.

اسلام نیز اینچنین است که در عین حالی که ساختار کلی و قوانین کلی آن ثابت و جاودانه است ولی در عین حال از قابلیت انعطاف پذیری بالائی برخوردار است که می تواند خودش را با اقتضائات مختلف زمان منطبق کند به صورتی که ساختار و قوانین کلی از بین نرود.

این انعطاف به خاطر این است که اسلام مانند یک قالب و ساختار ثابت است که تغییر نمی کند و اقتضائات زمان مانند مواد مختلف می مانند که از هر جنسی باشند، اسلام می تواند آنها را قالب بندی و ساختار بندی کند.

شما تصور کنید که ما یک ساختار عددی صفر تا نُهی داریم که تا روز قیامت هر عددی ساخته شود از این ساختار خارج نیست. اسلام هم به صورتی قوانین کلی را در ساختاری عمیق و دقیق بیان کرده است که تا روز قیامت هر مصداقی در خارج بنابر اقتضائات زمان به وجود بیاید خارج از این قوانین کلی و ساختار دقیق الهی نیست.

بنابراین این انعطاف و اینکه دین اسلام تا روز قیامت پاسخگوی مسائل مختلف است ناشی از جامعیت قوانین الهی است.

اگر بخواهیم به صورتی دیگر بیان کنیم باید بگوئیم اسلام در عین حالی که متغیر است ثابت است، یعنی متغیرهای اسلام ثابت هستند و در عین حال جامع. بنابراین پاسخگو بودن یا نبودن یک دین به جامع بودن یا نبودن آن بستگی دارد و جامع بودن یک دین نیز به متغیرهای آن بستگی دارد که اسلام اینچنین است، یعنی دارای متغیرهای جامعی است که تا روز قیامت جاودانه و ثابت هستند.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی