آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

۱۰ مطلب با موضوع «عرفان و اخلاق» ثبت شده است

آیا حسن و قبح یک امر نسبی است؟

ashk | سه شنبه, ۲۲ آبان ۱۳۹۷، ۰۵:۲۸ ب.ظ | ۰ نظر

شهید مطهری(ره) در کتاب اسلام و نیازهای زمان آورده ­اند:[1]

«افَمَنْ زُیِّنَ لَهُ سوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً»[2]

آیا عواملى که سبب سعادت بشر مى‏ گردد، در هر زمان فرق مى‏ کند؛ یعنى این عوامل نو و کهنه مى‏ شود یا ممکن است یک سلسله عوامل ثابت وجود داشته باشد که در هر زمانى سبب سعادت بشر گردد؟ دلیل کسانى را که قائل به نسبیت اخلاق بودند این‏طور ذکر کردیم که اصولًا پایه اخلاق بر حسن و قبح عقلى گذاشته شده است؛ بر اینکه عقل بشر کارهایى را خوب و کارهایى را زشت مى‏ داند. کارهاى خوب را اخلاق حسنه مى ‏گویند و کارهاى زشت را اخلاق رذیله. آنوقت مى ‏گفتند فکر بشر درباره این حسن و قبح در زمانهاى مختلف عوض مى‏شود. پس قهراً پایه اخلاق، ثابت و عمومى نیست. یک چیز ممکن است در محیطى اخلاق خوب شمرده شود و همان چیز در جاى دیگر اخلاق بد شمرده شود.

  • ashk

 

شهید مطهری(ره) در کتاب اسلام و نیازهای زمان آورده اند:[1]

بعضى امور تقاضاهاى مختلف دارند. اینها همان امورى هستند که تغییرپذیرند. ولى یک سلسله تقاضاها و احتیاجات هستند که ثابت و لایتغیرند؛ امورى نیستند که در زمانهاى مختلف تغییر بپذیرند، بلکه آنها را باید حفظ کرد.

انحراف زمان از اینها دلیل بر انحراف و فساد زمان است. به عبارت دیگر احتیاجات فردى و اجتماعى بشر بر دو قسم است: بعضى ثابت است و بعضى متغیر. ما در این زمینه باید در دو جبهه بجنگیم و با دو دسته طرف هستیم: یک دسته کسانى هستند که به احتیاجات متغیر اعتقاد ندارند و همه احتیاجات بشر را در تمام زمانها ثابت فرض مى‏ کنند، که ما نام آنها را جامدها مى‏ گذاریم.

دسته دیگر افرادى هستند که ما آنان را جاهل مى ‏گوییم. اینها همه چیز را تغییرپذیر مى ‏دانند. بنا به فرض جامدها، در مقتضیات زمان، چیزى که باید وضع خودش را به تبع زمان تغییر بدهد وجود ندارد، و طبق نظر جاهلها هیچ چیزى در عالم وجود ندارد که در همه زمانها یکنواخت و ثابت باشد. این، اصول مطالبى بود که شبهاى قبل روى آنها بحث مى‏ کردیم.

  • ashk

شهید مطهری(ره) در کتاب اسلام و نیازهای زمان آورده ­اند:[1]

«اخلاق معنایش این است که انسان اراده خودش را بر عادات، بر طبایع غلبه بدهد؛ یعنى اراده را تقویت کند به طورى که اراده بر آنها حاکم باشد. حتى اراده باید بر عادات خوب هم غالب باشد. چون کار خوب، اگر کسى به آن عادت پیدا کرد خوب نیست. مثلاً ما باید نماز بخوانیم، اما نباید نماز خواندن ما شکل عادت داشته باشد. از کجا بفهمیم که نماز خواندن ما عادت است یا نه؟ باید ببینیم آیا همه دستورات خدا را مثل نماز خواندن انجام مى ‏دهیم؟ اگر این‏طور است، معلوم مى‏شود که کار ما به خاطر امر خداست.

  • ashk

مفهوم و معنای اخلاق چیست؟

ashk | دوشنبه, ۲۱ آبان ۱۳۹۷، ۰۹:۲۷ ب.ظ | ۰ نظر

شهید مطهری(ره) در کتاب اسلام و نیازهای زمان آورده ­اند:[1]

«اخلاق معنایش این است که انسان اراده خودش را بر عادات، بر طبایع و شهوات غلبه بدهد؛ یعنى اراده را تقویت کند به طورى که اراده بر آنها حاکم باشد. حتى اراده باید بر عادات خوب هم غالب باشد. چون کار خوب، اگر کسى به آن عادت پیدا کرد خوب نیست.»

 


[1] - اسلام و نیازهای زمان، شهید مطهری(ره)، جلد اول، ص211

  • ashk

 

توکل که خودش یک مفهوم اخلاقى تربیتى اسلامى است، زنده کننده و حماسى‏ می­ باشد. اسلام مى‏ خواهد مردمِ مسلمان متوکّل بر خدا باشند. اگر شما توکل را در قرآن مطالعه کنید- و من در هر جاى قرآن توکّل آمده است یادداشت کرده ‏ام- مى‏ بینید از تمام اینها هماهنگىِ عجیبى در مفهوم توکّل پیدا مى‏ شود که انسان مى‏ فهمد توکل در قرآن یک مفهوم زنده‏ کننده و حماسى است؛ یعنى هرجا که قرآن مى‏ خواهد بشر را وادار به عمل کند و ترس­ ها و بیم­ ها را از انسان بگیرد، مى‏ گوید نترس و توکل به خدا کن، تکیه ‏ات به خدا باشد و جلو برو، تکیه ‏ات به خدا باشد و حقیقت را بگو، به خدا تکیه کن و از کثرت‏ انبوه دشمن نترس.

  • ashk

زهد به چه معناست و دارای چه اقسامی است؟

ashk | سه شنبه, ۱ آبان ۱۳۹۷، ۰۴:۵۲ ب.ظ | ۰ نظر

 

زهد در اصطلاح، به طور کلّی به معنای بی­ رغبتی و بی ­میلی نشان دادن، عملاً و به تبعِ آن قلباً، به چیزی است که نَفْسِ انسان به آن تمایل و رغبت دارد، و این بی­رغبتی بخاطر رسیدن به هدفی والاتر است. بنابراین زهد اسلامی دو مشخصّه دارد:

  • بی­میل بودن به چیزی که نَفْسِ انسان به آن تمایل دارد.
  • هدفمند بودن.

زهد از حیث وجوب و عدم وجوب به دو قسم می­ شود:

  • ashk

 

شهید مطهری(ره) در یک نگاه کلّی و ساختاری زیبا چنین آورده ­اند:

کلمه «زهد» را ما در قرآن به مفهومى که الآن مى‏ گوییم که انسان باید زاهد باشد، نداریم. ولى این کلمه مسلّماً در سنّت پیغمبراکرم ص و اخبار و احادیث ائمه اطهار ع آمده است. در خودِ کلمه زهد و در مفهوم و معنى آن هیچ نمى ‏شود شک کرد که در قرآن آمده است و مخصوصاً در کلمات امیرالمؤمنین ع زیاد است.

در میان ما، کلمه زهد خیلى رایج است، ولى ما اگر زاهد را آن طورى که در اخبار و روایات و سنت معصومین ع معرفى کرده ‏اند بخواهیم جستجو کنیم، مى‏ بینیم آن زاهد، غیر از زاهدى است که ما امروز در جامعه مى‏ شناسیم. مى ‏بینید لقب «زاهد» را به خیلى از افراد مى‏ دهند.

مى‏ گویند فلان کس آدم بسیار زاهدى است. وقتى که مى‏ رویم سراغ زهدِ این آدم ( البته این‏جور آدمها خوبی­هایى هم دارند) مى‏ بینیم زهدِ این آدم فقط جنبه منفى دارد و بس؛ یعنى آدمى است که در زندگى به کم قناعت مى‏ کند. مى‏ گوییم هرکسى که در زندگى به کم قناعت کند زاهد است؛ ولى این جور نیست.

جزء شرایط زاهد یکى همین است که در زندگىِ شخصى و فردىِ خودش طورى باشد که به کم بتواند قناعت کند و این فلسفه بسیار بسیار بزرگى دارد. اما نه هرکس که به کم قناعت کرد او زاهد است. این مطلب را مقدارى برایتان توضیح‏ مى‏ دهم.

  • ashk

دعایی برای راحتیِ وضعِ حمل و زایمان

ashk | پنجشنبه, ۲۶ مهر ۱۳۹۷، ۰۴:۵۸ ب.ظ | ۰ نظر

 

سلیم بن قیس هلالی می­گوید امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: من دو آیه از کتاب مُنزَل خدا را می­ شناسم برای راحتیِ زنی که وضع حملش سخت شده است. این دعا را بر روی پوست آهو می ­نویسند و آن را به کمر[1] او می بندند و آن چنین است:[2]

  • ashk

آیا دعایی برای آشتی کردن زن و شوهر وجود دارد؟

ashk | جمعه, ۱۹ مرداد ۱۳۹۷، ۰۳:۲۲ ب.ظ | ۱ نظر

گرچه انسان هر خواسته‌ای که منطبق بر آموزه‌های دینی بوده را می‌تواند از خدا بخواهد، اما دعای خاصی برای رفع کدورت بین زن و مرد، در منابع دیده نشده است  و آنچه در فضای مجازی به عنوان چنین دعاهایی مطرح می‌شود، منبع معتبری برای آنها نیافتیم.

با این وجود، در برخی دعاها، فرازهایی وجود دارد که در آنها از خدا خواسته می‌شود تا روابط انسان با افراد دیگر بهتر شود که روابط زن و شوهر هم می‌تواند از مصادیق آن باشد. برای نمونه؛ در بخشی از دعای «مکارم الاخلاق» امام سجاد(ع) می‌خوانیم:

  • ashk

أطوار سبعه(حالت های هفتگانه)

ashk | شنبه, ۱۳ مرداد ۱۳۹۷، ۱۲:۱۶ ق.ظ | ۰ نظر

«اطوار» جمع «طَوْر» به ‌معنای حالت‌ها و کیفیت‌ها است.[1] در اصطلاح عرفانی؛ جلوه‌ها و مَظاهر دل را گویند که به «اطوار دل» مشهور است.

اطوار هفت‌گانه قلب در نگاه عرفانی عبارت‌اند از:

 

1. طور اوّل: که آن ‌را صدر و سینه می‌نامند و آن معدن اسلام است. چنانچه در سوره زمر فرمود: «أَ فَمَنْ شَرَحَ اللهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ».[2]

 

  • ashk