آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

۲ مطلب با موضوع «علم لغت و لغت شناسی» ثبت شده است

«طَمْث‏» به معنای خون حیض،[1] و خون بکارت(دوشیزگى)[2]‏ است. «طامث»؛ یعنی حائض.[3] «طَمَثَتْ المرأة»؛ یعنى زن حائض شد.[4]

آنچه از این ریشه در دو آیه قرآن آمده، کنایه‌ای از باکره ‌بودن حوریان بهشتی است: «لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَان‏؛ دست هیچ انس و جنّى پیش از ایشان به آنها نرسیده است.»[5]

در برخی روایات، از خون حیض نیز تعبیر به «طمث» شده است،[6] زیرا «طمث» علاوه بر خون بکارت، نام دیگر خونى است که پس از بلوغ، به صورت عادت ماهانه، در ایامى خاص از رحم زن بیرون می‌آید.[7]

در بیشتر موارد، کتب فقهی نیز از مشتقات «طمث»، همان معنای حیض را اراده می‌کنند.

 


[1] - ازهرى، محمد بن احمد، تهذیب اللغة، ج 13، ص 216، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، چاپ اول‏، 1421ق؛ راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن‏، ص 524، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول‏، 1412ق.

[2] - مفردات ألفاظ القرآن‏، ص 524.

[3] - همان؛ صاحب، اسماعیل بن عباد، المحیط فی اللغة، بیروت، عالم الکتب‏، چاپ اول‏، 1414ق.

[4] - طریحى، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین‏، ج 2، ص 258، تهران، مرتضوی‏، چاپ سوم‏، 1375ش.

[5] - سوره مبارکه رحمن، آیات شریفه 56 و 74

[6] - برای نمونه؛ ر.ک: حمیرى، عبدالله بن جعفر، قرب الإسناد، ص 225، قم، مؤسسة آل البیت(ع)، چاپ اول‏، 1413ق؛ کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج ‏3، ص 79، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم‏، 1407ق.

[7] -  ر. ک: جهامى، جیرار، موسوعة مصطلحات ابن سینا، ص 460 و 670، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون‏، چاپ اول، 1425ق.

  • ashk

رجب به چه معنا است و نام چه چیزی است؟

ashk | پنجشنبه, ۱۸ مرداد ۱۳۹۷، ۱۱:۲۷ ق.ظ | ۰ نظر

«رجب»؛ نام نهمین ماه از ماه‌های قمری است. بر اساس آنچه در کتب لغوی آمده، این ریشه در موارد «بزرگ‌داشت چیزی از روی هیبت آن» مورد استفاده قرار می‌گیرد. و این ماه را نیز از آن رو رجب نامیده‌اند که در دوران جاهلیت، آن‌ را بزرگ شمرده و جنگ در آن‌ را ممنوع و حرام می‌شمردند،[1] که پس از اسلام نیز این سنت ادامه یافت.

شایان ذکر است، در منابع حدیثی هم از این ماه به عنوان ماهی با عظمت و پر فضیلت یاد شده و بر انجام عبادات و اعمال نیک در آن بیشتر سفارش شده است.

در روایتی، از امام صادق(ع) نقل شده است که ماه رجب را «أصب» (ریزش زیاد) نامیده‌اند؛ زیرا در این ماه، رحمت الهی بر بندگانش بیشتر سرازیر می‌گردد.[2]

همچنین در حدیثی دیگر، امام کاظم(ع) فرمودند: «رجب نام نهرى در بهشت است که از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‌تر است، پس کسى که یک روز از رجب را روزه بدارد، خدا از آن نهر به او مى‌نوشاند».[3]

 


[1] - ر. ک: جوهرى، اسماعیل بن حماد، الصحاح - تاج اللغة و صحاح العربیة، ج ‌1، ص 133، بیروت، لبنان، دار العلم للملایین، چاپ اول، 1410‍ق؛ ابو الحسین، احمد بن فارس بن زکریا، معجم مقائیس اللغة، ج ‌2، ص 496، قم، دفتر تبلیغات اسلامى، چاپ اول، 1404ق.

[2] - قمّى اشعرى، احمد بن محمد بن عیسى، النوادر، ص 18، قم، مدرسه امام مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف، چاپ اول، 1408ق.

[3] - صدوق، محمّد بن على بن بابویه، من لا یحضره الفقیه، ج ‌2، ص 92، ح 1821، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، 1413ق.

http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa88029

  • ashk