آوازک

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

به سوی حقیقت

نیاز نیست دنبال روشنائیِ حقیقت باشی، فقط کافیه از تاریکیِ جهل دربیای تا روشنائیِ حقیقت خودشو بهت نشون بده

۵ مطلب با موضوع «کلام و اعتقادات» ثبت شده است

شهید مطهری(ره) در این زمینه می ­فرمایند:[1]

ما اتیکُمُ الرَّسولُ فَخُذوهُ وَ ما نَهیکُمْ عَنْهُ فَانْتَهوا...[2]

سه شأن و سه مقام مختلف است که هرسه از مختصات رسول اکرم ص است، به این معنى که از رسول اکرم ص است و از ناحیه او به دیگران مى ‏رسد و رسیده است؛ یعنى پیغمبراکرم ص در آنِ واحد از طرف پروردگار داراى سه مقام بود. یک مقام همان مقام پیغمبرى یا رسالت است، مقام ابلاغ احکام الهى؛ یعنى از طرف خداوند احکام و معارف الهى به او وحى مى‏ شد و او مأمور بود که آنچه را که به او ابلاغ مى‏ شد، آنچه را که به او وحى مى ‏شد به دیگران اعلان بکند. از این نظر، او رسول و پیغمبر بود که در آیه‏اى مى‏ فرماید: «ما عَلَى الرَّسولِ الَّا الْبَلاغُ»[3]

 بر یک نفر فرستاده، نیست جز رساندن به مردم. یعنى به او وحى مى‏شد احکام و دستورها که این‏طور نماز بخوانید، این‏طور روزه بگیرید، این‏طور زکات بدهید، این‏طور حج بروید، این‏طور معاملات انجام بدهید و او هم آنها را به مردم ابلاغ مى‏ کرد. مردم هم در قبال او از این نظر وظیفه دارند آنچه را که او ابلاغ مى‏کند بگیرند.

  • ashk

 

شهید مطهری(ره) می­ فرمایند:[1]

من این حرف را در موقعى که آیت اللَّه بروجردى(ره) در بروجرد بودند و خدمتشان رسیده بودیم، از ایشان شنیدم و بعد هم از شخص دیگرى نشنیدم و خیلى تأسف خوردم که چرا سؤال نکردم. ایشان براى پیدایش این جریان فکرى(اخباریگری) یک ریشه دیگرى به صورت احتمال و حدس بیان کردند، مى‏ گفتند من حدس مى ‏زنم که فکر اخباریگرى در میان مشرق زمین ناشى از فکر مادیگرى در مغرب زمین بوده است. چون مقارن با پیدایش اخباریگرى، در مغرب زمین عده‏اى پیدا شدند که‏ فلسفه حسّى را ابداع کردند و گفتند ما جز آنچه به چشم ببینیم یا به وسایل دیگر به وجودِ آن پى ببریم هیچ چیز دیگر حتى عقل را قبول نداریم، طرفدار حس و مخالف عقل شدند.

و این در همان زمانى بوده است که روابط بین ایرانِ صفوى و دُوَل اروپا به نحو شدید برقرار بود و اتفاقاً مقارن همین قرنها در اینجا هم نهضت ضدِّ عقلى پیدا شد، ولى نه به آن صورت، بلکه به عنوان طرفدارى از اخبار و اخباریگری، گفتند اصلًا عقل در کار دین حق دخالت ندارد و این متأسفانه آثار زیادى در فکر ما گذاشت.

 


[1] - کتاب اسلام و نیازهای زمان، شهید مطهری(ره)، چاپ نوزدهم، جلد اول، ص 93

  • ashk

 

در قرآن کریم آمده است: «و قلنا یا آدم اسکن انت و زوجک الجنة»[1]

جنّت به معنای باغ پر درخت، گردشگاه، فردوس و بهشت است[2] و «جنات عدن»[3] که در قرآن آمده؛ یعنی باغ های که محل اقامت دائمی است و چون باغ معمولاً پوشیده از درخت است، به آن جنّت گفته می شود.

و در باره بهشت گفته شده است: بهترین جهان، جایی خوش آب و هوا و فراخ نعمت و آراسته که نیکوکاران پس از مرگ در آن مخلّد(جاودانه) باشند.[4]

در این که منظور از بهشتی که حضرت آدم ع در آن سکونت داشت و بر اثر وسوسه شیطان از آن جا رانده شد، کدام بهشت است، میان مفسّران اختلاف است:

عده ای معتقدند، این بهشت از نوع زمینی و باغی از همین باغ های دنیا بوده است. برخی از دلایل آنان در این مسأله از این قرار است:

  • ashk

برای وضعیت آخرتی مرد و زنی که در دنیا همسر هم بوده اند چند فرض را می توان بیان کرد:

 

1 ـ زن و مرد هر دو بهشتی باشند.

2 ـ زن، بهشتی و مرد، جهنّمی باشد.

3 ـ مرد، بهشتی و زن، جهنّمی باشد.

4 ـ زن و مرد هر دو جهنّمی باشند.

5 ـ زن با شوهران خود، هر دو گروه، بهشتی باشند.

6 ـ مرد با زنانش، هر دو گروه، بهشتی باشند.

و...

 

در مورد اول، اگر هر دو همدیگر را انتخاب کنند؛ یعنی، اگر مرد رتبه ی بالاتر داشته باشد و زن را انتخاب کند و یا اگر زن رتبه ی بالاتر داشته باشد و مرد را انتخاب کند، در این صورت به هم می رسند. این مطلب در ضمن روایتی از امام صادق(ع) رسیده است که فرمود: «اگر در بهشت، مرد از زن بالاتر بود و او را انتخاب کرد، زن یکی از همسران مرد می شود و اگر زن بالاتر بود و مرد را انتخاب کرد، زن همسر مرد می شود.»[1]

 

در فرض دوم، سوم و چهارم هم بالاخره یا هر دو یا یکی از آنان در جهنم است و شخصی که در بهشت نباشد نمی تواند با زن و یا مرد بهشتی اش در کنار هم باشند. در فرض ششم هم با توجه به همین روایت، اگر مرد بالاتر باشد می تواند همسرانش را انتخاب کند.

 

فرض پنجم و ششم که مورد سؤال است، خوشبختانه در روایات ما آمده آست. مثل همین سؤال را امّ سلمه، همسر گرامی پیامبر اسلام از ایشان پرسید که اگر زنی در دنیا چند همسر داشته است و در روز قیامت همگی وارد بهشت شوند، زن همسر کدام یک از مردان می شود؟ پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «ای ام سلمه، بهترین آنها را از نظر خلق و خوی انتخاب کن. شخصی را برگزین که برای خانواده اش از همه بهتر بوده، چرا که حسن خلق، خیر دنیا و آخرت را به همراه دارد.»[2] یعنی زن، در این صورت هر کدام از مردان را که بخواهد می تواند انتخاب کند.

  • ashk

درباره این‌که حضرت عیسی(ع) در چه سنی به نبوّت برگزیده شد، دیدگاه‌های گوناگونی در منابع تفسیری و روایی مشاهده می‌شود:

 

1. حضرتشان از آغاز تولد پیامبر بود، امّا از هفت سالگی به بیان وحی خدا پرداخت:

یزید کناسی می‌گوید: از امام باقر(ع) پرسیدم که عیسی بن مریم(ع) هنگامی که در گهواره سخن گفت، آیا حجت خدا بر مردمِ آن زمان بود؟ امام(ع) فرمودند: «آری، در آن روز نبیّ و حجت خدا بود، اما عهده‌دار رسالت نبود، آیا نشنیده‌ای که هنگام تولد گفت: من بنده خدایم، او کتاب به من داده و مرا پیامبر قرار داده است و مرا وجودی پربرکت قرار داده و تا زمانی که زنده‌ام، مرا به نماز و زکات توصیه کرده است».[1]

 

از امام(ع) پرسیدم: آیا او در گهواره‌اش حجت خدا بر زکریا(ع) بود؟! امام(ع) فرمودند: «عیسی(ع) نشانه خداوند برای مردم بود و نیز رحمتی از خدا برای مریم(س) بود که کودکش در گهواره از او سخن گفت و نیز حجت خدا و پیامبرش بود برای افرادی که در آن زمان، سخنانش را شنیدند، اما عیسی(ع) دیگر تا دو سالگی سخنی نگفت و در این مدت زکریا(ع) حجت خدا بر مردم بوده و بعد از مرگ زکریا(ع) نیز فرزندش یحیی(ع) کتاب و حکمت را در سن کودکی به ارث برد و حجت خدا شد، آیا نشنیده‌ای که خدای عزّ و جلّ می‌فرماید: ای یحیی! کتاب را با قوّت بگیر و ما فرمان نبوّت در کودکی به او دادیم،[2] تا این‌که عیسی(ع) به هفت سالگی رسید و در این موقع عیسی(ع) حجت خدا بر یحیی(ع) و همه مردم جهان شد».[3]

  • ashk